Bebeklerde Diş Çıkarma Belirtileri Nelerdir?

Diş çıkarma (teething), bebeklerin ilk süt dişlerinin dişeti yüzeyi altında gelişip çıkması sürecidir. Genellikle 6-12 ay arasında başlar ancak 3 ayda veya daha geç başlayabilir. 3 yaşına kadar 20 süt dişi tamamlanır. Diş çıkarma sırasında bebekler rahatsızlık, ağız sulanması, çiğneme isteği, huzursuzluk gösterebilir. Semptomlar hafiften orta düzeyde rahatsızlığa kadar değişir ve her bebeğe özgüdür. Çoğu bebekte diş çıkarma normal gelişim sürecinin parçasıdır ve ciddi semptomlar gerektirmez.

Diş Çıkarma Zamanlaması

İlk dişler (6-10 ay) alt orta kesici dişler genellikle ilk çıkar. Üst orta kesiciler (8-12 ay) ardından üst orta kesiciler. Yan kesiciler (9-16 ay) üst ve alt yan kesiciler. İlk azı dişleri (13-19 ay) arka çiğneme dişleri. Köpek dişleri (16-23 ay) kesici ve azı arasında. İkinci azı dişleri (25-33 ay) son süt dişleri. Bireysel farklılıklar bazı bebekler erkenden, bazıları geç diş çıkarır, genetik faktörler etkilidir. Geç diş çıkarma 12-15 ay sonrası başlıyorsa doktora danışılabilir.

Yaygın Belirtiler

Ağız sulanması (salya artışı) dişeti tahrişi salya salgısını artırır, çene ve boyunda döküntü (salya derisi tahriş edebilir). Çiğneme isteği bebek her şeyi ısırır, çiğner (basınç dişeti ağrısını azaltır). Dişeti şişliği ve hassasiyeti kızarık, şiş dişetleri, dokunmaya hassas. Huzursuzluk ve huysuzluk bebek rahatsız, sinirli, ağlakandır. Uyku bozukluğu gece uyanmaları, uyku kesintileri. Hafif ateş bazı bebeklerde düşük dereceli ateş (%37.5-38°C) ancak yüksek ateş diş çıkarmadan değildir. Kulak çekme veya yanak ovma ağrı kulağa veya yanağa yayılabilir. İştah azalması yemek yerken dişeti ağrısı artabilir.

Diş Çıkarmanın OLMAYAN Belirtileri

Yüksek ateş (>38.3°C) enfeksiyon belirtisi, diş çıkarma değildir. İshal veya kusma diş çıkarma bağırsak sistemini etkilemez, enfeksiyon araştırılmalı. Ciddi huzursuzluk veya ağlama diş çıkarma hafif rahatsızlık verir, aşırı ağrı başka neden olabilir. Döküntüler (vücut) salya nedeniyle yüzde döküntü olabilir ancak yaygın vücut döküntüsü değildir. Bu belirtiler doktor değerlendirmesi gerektirir.

Rahatlama Yöntemleri

Soğuk çiğneme diş kaşıyıcılar buzdolabında soğutulan (dondurmayın) silikon veya su dolu diş kaşıyıcılar. Temiz ıslak bez soğuk su ile ıslatılmış bez çiğnetme. Dişeti masajı temiz parmakla hafif basınçla dişeti masajı. Soğuk gıdalar (6 ay+) soğuk yoğurt, meyve püresi (elma, muz), bebek biberonu veya emzik soğutma. Dikkat boğulma riskini önlemek için gözetim altında. Salya döküntüsü önleme çene ve boyun sık silme, koruyucu krem (vazelin, bebek kremi).

Güvenli İlaçlar ve Ürünler

Ağrı kesiciler (doktor onayıyla) parasetamol (asetaminofen) veya ibuprofen (6 ay üzeri) ağrı ve rahatsızlık azaltır. Doz doktor veya ilaç prospektüsüne göre. Aspirden ASLA kullanılmamalı (Reye sendromu riski). Topikal jeller benzokain içeren jeller (Orajel) FDA tarafından 2 yaş altı için önerilmez (methemoglobinemi riski). Doğal jeller aloe vera, papatya bazlı jeller (kanıt sınırlı, alerjiye dikkat). Homeopatik tabletler etkinlik tartışmalı, FDA bazılarını uyarmıştır.

Kaçınılması Gerekenler

Alkol içeren jeller eski yöntem, bebeklerde güvenli değil. Bal (1 yaş altı) botulizm riski. Sert veya küçük nesneler boğulma riski (havuç, elma parçaları gözetimsiz). Diş çıkarma kolyeleri (kehribar) boğulma ve strangülasyon riski, AAP önermez. Şekerli yiyecekler veya içecekler diş çürüğü riski.

Diş Bakımı Başlangıcı

İlk diş çıktığında temiz nemli bezle veya parmak diş fırçasıyla günde 2 kez temizlik. Diş macunu (pirinç tanesi büyüklüğünde) florid içeren diş macunu (1000 ppm) küçük miktarda. Diş fırçası (18 ay+) yumuşak kıllı bebek diş fırçası. Diş hekimi ilk diş çıktıktan sonrası veya 1 yaşında ilk randevu. Şişe çürüğü önleme uykuya biberonla (süt, meyve suyu) verilmemeli, su dışında.

Ne Zaman Doktora Gidilmeli?

Yüksek ateş (>38.3°C), ishal, kusma enfeksiyon olabilir. Aşırı ağlama veya ağrı diş çıkarma dışında sorun. 15-18 ayda hiç diş yok geç diş çıkarma değerlendirmesi. Dişeti kanaması veya enfeksiyon belirtileri şişlik, apse. Bebeklerde diş çıkarma genellikle 6-12 ayda başlar, ağız sulanması, çiğneme isteği, huzursuzluk, dişeti şişliği yaygın, soğuk diş kaşıyıcılar, dişeti masajı, ağrı kesiciler (doktor onayıyla) rahatlama sağlar, yüksek ateş veya ishal diş çıkarma belirtisi değildir, ilk diş çıktığında diş bakımı başlamalı.